در این مطلب قصد داریم آموزش برنامه نویسی PLC DELTA را خدمت شما آموزش دهیم.با ما همراه باشید.

برنامه نویسی PLC delta صفحه اول

در برنامه نویسی plc delta گزینه new رو از منو فایل انتخاب کنید یا آیکون مربوط به اونو بزنید تا با صفحه زیر مواجه بشوید:

select a PLC model

select a PLC model

قسمت select قسمتی هست که مدل plc رو انتخاب میکنیم. باید دقیقا همان مدلی باشد که قرارهست برنامه ریزی کنیم پس ما ان را ss  میگذاریم.COM0 پورتی است که برای اتصال کامپیوتر به پی ال سی قرار است استفاده کنیم.

نهایتا به صفحه PLC DELTA میرسیم که بخش های مختلفی دارد و میتوانیم به طریق مختلفی برنامه رو وارد کنیم.
صفحه برنامه نویسی ladder این به شکل است:

صفحه اصلی

صفحه اصلی PLC

برای شروع یک برنامه نویسی PLC DELTA کارهای زیادی میشود کرد که بستگی به نیاز و استفاده شما دارد…
فرض کنید میخواهیم اگر پایه دوم ورودی پی ال سی وصل بشود پایه پنجم خروجی هم همزمان وصل بشود…
دانسته های ما این است  که پایه دوم پی ال سی یعنی x1 چون پایه اول x0 هست و پایه پنجم خروجی هم میشود Y4
الگوریتمی که قراره اجرا بشود یک خطه است.

اگر x1 وصل شد آنگاه y4 وصل شود.
برای اینکه ورودی را تشخیص بدهید از یک الامان نرمال open استفاده میکنیم که علامت آن به این شکل است: –
و برای خروجی هم از المان output که علامت آن به این شکل است: ( )
این علامتها رو میتوانید در آخرین ردیف زیر منو با رنگ آبی مشاهده کنید.
بعد از زدن علامت ورودی نرمال open (یا کلید f1 ) صفحه زیر می آید که باید اطلاعات مورد نظررا وارد کنید:

انتخاب ورودی

انتخاب ورودیPLC

قسمت device name اسم ورودی شماست که X انتخاب شده است.
قسمت device number شماره ورودی شماست که قراراست ورودی دوم باشد پس عدد ۱ رو وارد میکنیم.
قسمت comment هم که بخش توضیحات است و میتوانیم هرچی دوست داریم داخل آن بنویسیم تا بعدا که خواستیم برنامه را تغییر بدهیم راحتتر درکش کنیم.بعد  ok عملیات را ثبت می کنیم.
همین کار را برای خروجی هم انجام میدهیم منتها با علامت ( ) (یا کلید F1)

program

program

برنامه قبلی را نوشتیم بصورتی که وقتی ورودی x1 فعال باشد خروجی y4 هم فعال میشود.
در این حالتی که ما نوشتیم اگر ورودی x1 دوباره قطع بشود خروجی y4 هم غیر فعال میشود.
درست مثل کلید زنگ که وقتی دستتون آنرا فشار بدهد زنگ به صدا میآید و دستتونو که بردارید قطع میشود…
دلیل آن این است که از خروجی out استفاده کردیم.

اگر بخواهیم وقتی کلید رو رها میکنیم خروجی y4 همچنان وصل باقی بماند باید بجای out از set استفاده کنیم
برای استفاده از set باید از نوار ابزار گزینه ی application instruction انتخاب کنید (یا کلید f6 رو بزنید) تا پنجره ای مشابه زیر ببینید:

9 (1)


توی پنجره باز شده از منوی pull down روبروی application instruction گزینه ی set رو انتخاب کنید
حالا پنجره شما شبیه عکس زیر میشود. یعنی یه قسمت s و یه قسمت device number بهش اضافه میشود:

اگر بخواهیم برنامه قبلی رو تکمیل کنیم باید یک کلید خاموش هم به برنامه اضافه کنیم . یعنی مثل کلید استارت استاپ عمل کند… اگر x1 زده بشود y4 روشن می شود و اگر مثلا x3 زده بشود y4 خاموش میشود.
برای خاموش کردن یک خروجی باید از همان روش set کردن استفاده کنیم ولی در قسمت application instruction بجای set باید از rst استفاده شود.
پس خط دوم برنامه رو هم به شکل زیر اضافه میکنیم :

program

program1

عموما در پی ال سی ها خطهای آخر اولویت دارند. مثلا در برنامه بالا اگر دو کلید x1 و x3 همزمان فشرده بشود پی ال سی اول خط اول را اجرا میکند و y4 رو ست میکند و بعد از آن در خط دوم دوباره y4 رو ریست میکند.
البته این اتفاق در خروجی نمی افتد چون پی ال سی اول کل برنامه رو اجرا میکند بعد خروجی هارو مینویسد. در نتیجه خروجی برنامه بالا اگر کلیدهای ورودی همزمان فشرده بشود باعث خاموش بودن y4میشود.
اما گاهی پیش میآید که در برنامه جای این خطها عوض شود. یعنی ممکن است شما چند جای مختلف از برنامه y4 رو ست کرده باشید و چند جای دیگر ریست .ولی میخواهید مطمئن باشید که اگر هر دوی انها اتفاق بیافتد خروجی شما حتما خاموش بماند.
در این صورت باید از کلید نرمال کلوز استفاده کنید که علامت آن به این شکل: –[/fusion_text][fusion_text]–

شکل زیر را ببینید:

program

program2

در این شکل در خط اول اگر ورودی x3 که نرمال اپن هست بسته شود خروجی شما ریست میشود.
تو خط دوم اگر کلید x1 بسته شود فقط در صورتی خط اجرا میشود که کلید x3 هم بسته نباشد یا به عبارتی دست شما بر روی کلید استاپ نباشد. از نرمال کلوز میشود برای سنسور ها و میکرو سوئیچها و غیره هم استفاده کرد. مثلا میشود کلید وصل رو مشروط به قطع بودن یک سنسور خاص گذاشت که مثلا به پایه x22 پی ال سی وصل شده است.
نکته: دقت کنین که معمولا در مدارهای فرمان برای کلید استاپ از مدار نرمال کلوز استفاده میکنید. یعنی کلید استاپ همیشه وصل است و وقتی شستی رو فشار میدهید مدارش قطع میشود. بهتراست  در پی ال سی هم از همین سیستم برای کلید استاپ و کلید ایمنی استفاده شود چون امنیت بیشتری دارد…

تایمر ها در دلتا(برنامه نویسی PLC DELTA)

فرض کنید میخواهیم وقتی ورودی x1 فعال میشود خروجی y4 فعال شود و بعد از ۱۰ ثانیه دوباره خاموش شود.
تایمرها در plc دلتا مثل بقیه دستگاهها با حرف T مشخص میشود و شماره بعدی انها شماره ی تایمر در حافظه plc هست. البته این شماره ها فقط شماره ی تایمر نیستند بلکه نوع تایمر هم با انها مشخص میشود. اگر در کاتالوگ یک برگی همراه plc که خریداری میکنید نگاه کنید مشخص کرده هر رنج عددی تایمرها چه رزولیشنی دارند و شما باید زمان عدد دهی این رزولیشن رو رعایت کنید…
مثلا اگر مشخص کرده که تایمر شماره ی ۰ تا ۹ یک صدم ثانیه ای هستند و شماره ی ۱۰ تا ۵۰ یک دهم ثانیه ای، شما اگر تایمر شماره ی ۱۲ رو تو برنامه تون استفاده کنید و بخواهیم ۲۰ ثانیه تایم بدهید باید عدد ۲۰۰ رو بعنوان مقدار زمان برای آن مشخص کنید. درحالیکه همین ۲۰ ثانیه در تایمر شماره ی ۲ میشود ۲۰۰۰ …

فعال شدن تایمرها مثل فعال شدن کلید خروجی out هست. یعنی هر لحظه که شرط فعال شدن آن از بین برود تایمر هم صفر میشود وهم از کار میافتد. بنابراین برای فعال نگه داشتن یک تایمر باید به شرط ورودی دقت کنید.

ما در مثال قبلی نمیتوانیم ورودی فعال شدن تایمر را کلید شستی x1 انتخاب کنیم چون با برداشته شدن دست از روی کلید تایمر هم غیر فعال میشود. در این شرایط یک راه هست که خروجی ست شده ی y4 رو بعنوان ورودی تایمر انتخاب کنیم چون y4 در حالت ست شده بعد از برداشته شدن دست همچنان روشن بماند.

برای استفاده از خروجی تایمر هم باید در خط بعدی (یا هرجایی از برنامه که نیاز هست) تایمر رو بعنوان یه کلید ورودی استفاده کنید که در این حالت فقط وقتی تایمر به عدد مورد نظرش برسد این ورودی فعال میشود.

با توضیحاتی که داده شد فکر میکنم براحتی بتونید برنامه رو بشکل زیر بنویسید:

Timer

Timer

T22 معرف تایمر شماره ۲۲ هست که از تایمرهای یک دهم ثانیه ایه و K100 معرف مقدار زمان شماست که برابر ده ثانیه میشود.
برای انتخاب تایمر بشکل زیر عمل میکنیم:

صفحه ی انتخاب تایمر

صفحه ی انتخاب تایمر

با کلید F6 وارد منوی application instruction میشویم و در قسمت application instruction گزینه ی TMR رو انتخاب میکنیم.
میبینین که تو قسمت explanation اسم تایمر رو مینویسد. حالا زیر همون قسمت جلوی S گزینه ی T رو انتخاب کنید و در کادری که روبروی آن باز میشود عدد تایمر مورد نظرتان را بنویسید.
بعد قسمت جلوی D گزینه ی K رو انتخاب کنید و در کادر روبرویی مقدار زمان مورد نظرتان متناسب با نوع تایمر بنویسید.

شمارنده ها در برنامه نویسی PLC DELTA

استفاده از شمارنده یا کانتر در دلتا براحتی استفاده از تایمر هست.
برای ایجاد یک کانتر درست همان کاری رو انجام میدهید که در تایمر انجام دادید با این تفاوت که بجای TMR گزینه ی CNT رو انتخاب میکنید.
فرض کنید میخواهیم یک دستگاه بسته بندی بسازیم که بعد از زدن یک کلید یک نوار نقاله کار کند و ۱۰ تا از یه وسیله را داخل کیسه ی شما بندازد  بعد موتور نوار نقاله خاموش شود.
برای این کار مثلا شستی فرمان را به ورودی x1 و سنسور تشخیص وسیله ها را به ورودی x3 وصل میکنیم و خروجی y4 هم به موتور نوار نقاله وصل است.

program counter

program counter PLC

در این برنامه وقتی که شستی فشار داده میشود موتور شروع به حرکت میکند. و زمانی که سنسور چیزی را احساس کند و فرمان بدهد شمارنده ی ما یک عدد را میشمرد.
وقتی که این اعداد یه ۱۰ رسید (همون عددی که جلوی K تو برنامه تعریف شده) کانتر C2 به حالت روشن در میآید و باعث  خروجی موتور خاموش شود.
برنامه بالا بنظر برنامه درستی میآید ولی دوتا اشکال کوچک دارد.
اشکال اول رو همه زود متوجه میشوند ولی دومی مهمتره است چون مخفی است و اگر قرار باشد یک برنامه نویس plc خوب باشیم باید این مدل اشکالات را بیشتر ببینیم. اشکال اول این است که وقتی برنامه اجرا شود و کانتر ما شروع به شمارش کند و بعد از ۱۰ تا موتورو خاموش کند بعدش چه اتفاقی میافتد؟ کانتر روی عدد ۱۰ هست و زمانی که شستی فشار داده شود موتور راه نمی افتد. یعنی برنامه عملا یک بار اجرا میشود. برای رفع این مشکل باید به طریقی کانتر را دوباره صفر کنید. این کار در دلتا براحتی با استفاده از دستور RST که برای خروجی ها استفاده میشود قابل اجراست و میشه شرط قطع بودن خروجی y4 رو برای ریست کردن کانتر استفاده کرد. یعنی برنامه به شکل زیر در میآید و میشود بارها از آن استفاده کرد:

program counter

program counter1

که البته در این مورد تصویر عدد تعداد شمارش ۳ تا هست.
در این برنامه ها فقط از اعداد ثابت استفاده کردیم ولی میشود بجای اون عدد ثابت از یک متغیر استفاده کرد و بوسیله یک اینترفیس مثل HMI یا محاسبه این عدد در جاهای دیگر برنامه یه کانتر قابل انعطاف داشت.

اشکال دومی هم که در برنامه اولی ما وجود داشت رو در قسمت لبه ها   توضیح میدهیم.

لبه ها

اشکال دوم در برنامه شمارنده ها این بود که اگر دست شما روی شستی ورودی باقی بماند و کانتر به عدد نهایی برسد (مثلا سرعت کار دستگاه خیلی سریع باشد) تو یه لحظه خروجی از کار میافتد، کانتر صفر میشو، و این بسته به سرعت پی ال سی انقد سریع انجام میشود که قبل از اینکه ورودی کانتر قطع شود (مثلا جسم از جلوی سنسور کنار برود) دوباره خط اول برنامه اجرا میشود و کانتر یه شماره جلو میرود. یعنی عملا هم خط قطع نمیشود هم کانتر یه عدد کم میشمرد.

برای رفع این مشکل باید از لبه ها استفاه کرد.
لبه ها اون لحظه هایی هستند که یکی از خطهای ورودی یا خروجی یا خانه ای  حافظه وصل یا قطع میشود.
اون لحظه ای که یک خط وصل میشود  یعنی از صفر ولت به ۲۴ ولت میرسد یه لبه ی بالا رونده ایجاد میشود و اون لحظه ای که قطع بشود یک لبه ی پایین رونده خواهد بود.مقاله پیشنهادی:  آموزش مانیتورینگ و HMI

رفع اشکال

وقتی از یک لبه در شرط تون استفاده میکنید پی ال سی فقط لبه را درنظر میگیرد. یعنی وقتی ورودی را با یک لبه پایین رونده استفاده کنید زمانی که کلید شستی ورودی رو فشار میدهید پی ال سی هیچ کاری انجام نمیدهد و زمانی عکس العمل نشون میدهد که شما شستی رو رها کنید. یعنی ولتاژ ورودی از ۲۴ به ۰ افت پیدا کند..

حالا اگر بخواهیم برنامه کانتر را اصلاح کنیم باید ورودی اولیه رو با لبه ی بالا رونده استفاده کنیم. بااین ترتیب پی ال سی فقط به لحظه وصل شدن ورودی نگاه میکند و اگر ورودی مدام وصل باشد دیگر اهمیتی ندارد و شرط اولیه اجرا نمیشود. با این ترتیب زمانی که آخرین شماره کانتر شمرده میشود و خروجی ریست میشود حتی اگر ورودی بازم فعال باشد چون هیچ لبه بالا رونده ای وجود ندارد شرط اولیه اجرا نمیشود و اشکال قبلی پیش نمیاد.
بهتره که در ورودی کانتر هم از لبه بالا رونده استفاده کنیم تا خطای دستگاه به حداقل برسد.

با این توضیحات برنامه درست به شکل زیر در میاد:

labe

حتی میشود برای ورودی کانتر از لبه پایین رونده هم استفاده کرد تا مثلا مطمئن شد که جسم از جلوی سنسور عبور کرده و کنار رفته است.مثل این:

labe (1)

رله داخلی در واقع یک کلید خروجی مجازی است که شما میتوانید بعنوان یه علامت فلگ ازش استفاده کنید.

مثلا شما یک ورودی لحظه ای دارید مثل یک کلید یا سنسور که میخواهید وقتی زده شد یک تایمر راه بیافته و بعد از n ثانیه خاموش بشود. اگر برای راه اندازی تایمر از خود ورودیت استفاده کنید تایمر راه میافته اما بعد از برداشتن دست از روی شستی ورودی با قطع شدن ورودی سنسور تایمر دوباره خاموش میشود و کاری را که میخواهیم برای مان انجام نمیدهد.

اینجور وقت ها میتوانید از اون رله داخلی M استفاده کنید.

به این صورت که با فعال شدن ورودی بجای اینکه مستقیما تایمر رو فعال کنید یکی از حافظه های M رو ست میکنید و همان را برای ورودی تایمر بکار میبرید. اینطوری با برداشتن دست از روی شستی بازهم ان حافظه M یا همان رله داخلی فعال میماند و تایمر بکار خودش ادامه میدهد.

ولی برای اینکه برنامه تون درست کار کند باید یک جایی از برنامه دوباره این رله داخلی رو ریست کنید (مثلا با تموم شدن تایمر)

برنامه مرحله ای (steps)

فرض کنید که بخواهید برنامه نویسی PLC برای کنترل چراغ های راهنمایی بنویسید

در ابتدا باید پیش فرضهای را برای نوشتن برنامه مشخص کنیم مثلا باید مدت روشن بودن چراغ سبز در هر طرف چهارراه را مشخص کنیم همینطور مدت روشن و خاموش بودن چراغ قرمز را مشخص کنیم.

بعد از مشخص کردن پیش فرضها باید برنامه را بصورت مرحله و با دستور step یا s بنویسیم.

به برنامه زیر توجه کنید:

در این برنامه فرض کرده ایم که کلید x1 روشن وکلید x0 باعث خاموش شدن کلیه چراغها خواهد شد.

همچنین در خیابان اصلی میزان روشن بودن چراغ سبز ۶۰ ثانیه و میزان روشن بودن چراغ قرمز ۳۰ ثانیه است.

دراین برنامه از دستور step استفاده میکنیم با دستور s  میتوانیم از دو مرحله یا چندین مرحله بصورت مجزا استفاده کنیم.یعنی وقتی  یک مرحله در حال انجام است جای دیگر در برنامه دستوراتی در حال انجام است.

1 (1)
2
3 (1)

فیدار الکتریک تاراز با کادر مجرب همکاری لازم با شرکت های محترم جهت برنامه نویسی PLC DELTA با افتخار انجام میدهد

توسط محمد در تاریخ 27 بهمن 1397