یک کنترل گر منطقی با قابلیت برنامه ریزی یا همان PLC دستگاهی است که با بررسی اطلاعات ورودی به یک سیستم و نظارت بر فرآیندهای کامپیوتری انجام شده با روشن یا خاموش کردن خروجی ها

بر اساس مجموعه ای از دستورالعمل های برنامه ریزی شده با استفاده از یکی از پنج زبان PLC، نظارت می کند.
دستگاه های PLC اغلب در شرایطی استفاده می شوند که آن برنامه ها با کنترل های الکتریکی نیاز به نظارت بیش از اندازه ورودی ها و خروجی ها را دارند تا به تنهایی با تایمر کنترل شوند.

در زیر اطلاعات بیشتری درباره پنج نوع زبان برنامه نویسی پی ال سی جهت انتخاب مناسب ترین آن ها برای نیازهای مختلف تان، ارائه شده است.

زبان Ladder Diagram

Ladder Diagram (LD) یک نوع زبان برنامه نویسی پی ال سی است. این زبان با عنوان منطقی پله‌کان نیز شناخته می شود. LD یک زبان برنامه نویسی ویژوال است، بنابراین یادگیری آن آسان تر از سایر زبان های PLC شناخته شده است. LD با استانداردهای IEC 61131-3 برای کنترل کننده های منطقی قابل برنامه ریزی،طراحی شده است. این به معنی آن است که به طور رسمی به عنوان زبان برنامه نویسی در سراسر جهان شناخته شده است.

با LD، شما با ترکیب نمادها برای انجام اقدامات خاصی برنامه ریزی می کنید. LD یکی از محبوب ترین نوع زبان های برنامه نویسی PLC است زیرا به عنوان زبان تصویری، شناخته شده است که با داشتن ابزارهای اشکال زدایی مناسب و نمایش خوب برای منطق گسسته، می توان آن را فرا گرفت.

یکی از معایب اصلی زبان برنامه نویسی LD این است که به نظر می رسد که ساختار اطلاعات ضعیف است زیرا داده ها به خوبی سازماندهی نشده اند. برای مثال ممکن است متغیرهایی را در این زبان که دارای مکان های حافظه همپوشانی هستند ایجاد کنیم، که می تواند به مشکلات غیر منتظره منجر شود.

تصویر2_زبان برنامه نویسی محبوب نردبانی
تصویر2_زبان برنامه نویسی محبوب نردبانی

زبان Sequential Function Charts

جدول تابع متوالی (SFC) یک زبان برنامه نویسی PLC است که به برنامه نویس اجازه می دهد تا در زمان بندی به صورت کد گذاری عمل کند. کدهای خاصی که دنباله ای از اقدامات هستند که برای اشیاء برنامه ریزی جداگانه ای دارند. مانند زبان Ladder Diagram که مخصوص PLC است، زبان SFC گرافیک گرا است. یکی از مزایای SFC آسان درک آن است زیرا شما می توانید آنچه اتفاق می افتد و زمانی که آن در روش کد گذاری اتفاق می افتد تجسم کنید. تنها قطعات فعال کدگذاری SFC اجرا می شوند، که در صورت بروز هرگونه مشکل، باعث ساده تر شدن مشکل و تغییر کد می شود.

تصویر3_زبان تخصصی SFC
تصویر3_زبان تخصصی SFC

زبان Function Block Diagram

زبان Function Block Diagram (FBD) زبان برنامه نویسی است که جهت بهبود مشکلات برنامه نویسی متنی و زبان برنامه نویسی plc دیجیتال ایجاد شده است. این زبان برنامه نویسی یک زبان گرافیکی است که داده ها را از ورودی ها به خروجی ها می فرستد و برنامه ریزی ها را از طریق بلوک های داده های توزیع شده ارسال می کند.

عناصر اساسی زبان برنامه نویسی FBD شناسایی کلمات کلیدی، انواع داده ها و متغیرها هستند. FBD به شما این امکان را می دهد که سیستمی را که برنامه نویسی می کنید، از نظر جریان سیگنال بین پردازش گرها را مشاهده کنید. شما می توانید برنامه ریزی های کنترل کننده و منطقی را با FBD انجام دهید در جایی که نمی توانید با دیگر زبان های PLC توضیح دهید. همانند زبان Ladder Diagram برای PLC ، زبان FBD با استاندارد IEC 61131-3 برای PLC شناخته شده است.

تصویر4_زبان محبوب و پر استفاده FBD
تصویر4_زبان محبوب و پر استفاده FBD

زبان Structured Text

زبان Structured Text یکی دیگر از انواع زبان های برنامه نویسی PLC است، و کاملا مبتنی بر متن است. بر خلاف زبان های LD و FBD ، زبان ST شبیه زبان های برنامه نویسی مانند Basic و Pascal است که از If-Then-Else استفاده می کند.

بنابراین، اگر شما در این زبان ها با اظهارات دیگری برنامه ریزی کرده اید، با استفاده از ST برای PLC راحت خواهید بود. ST نیز به طور معمول برای هر دو برنامه نویس تازه کار و با تجربه به آسانی قابل درک است زیرا اظهارات If-Then-Else روشن می سازد که چگونه برنامه کار می کند و چرا توابع خاصی ایجاد می شوند.

تصویر5_ زبان محبوب برنامه نویسان متنی(ST)
تصویر5_ زبان محبوب برنامه نویسان متنی(ST)

زبان Instruction List

زبان Instruction List برنامه نویسی PLC از دستورالعمل های مینیمومی از نمودارهای پله‌کانی استفاده می کند و دستورات را از طریق یک ترمینال برنامه نویسی به PLC می فرستد. IL  متفاوت از سایر زبان های PLC گرافیکی است و در آن گرافیکی نیست که به جای گرافیک، مجموعه ای از دستورالعمل های متنی است.

این زبان شبیه به برنامه نویسی زبان assembly است. اگر شما در زبان assembly برنامه ریزی کرده اید، زبان IL ممکن است انتخاب خوبی برای شما باشد. IL به علت داشتن حجم کمتر، به سرعت اجرا می شود. معایب اصلی استفاده از برنامه نویسی IL این است که این زبان به تناسب زبان های دیگر PLC رایج نیست.

تصویر6_ زبان منسوخ شده LI
تصویر6_ زبان منسوخ شده LI

نکته آخر

از تمام زبان های معرفی شده در بالا سه زبان Ladder,FBD و ST بیشترین محبوبیت و کاربرد را دارند،البته این نکته لازم به ذکر است که این سه زبان در یک سطح برنامه نویسی هستند یعنی در واقع با این سه زبان می توان منطق های برنامه نویسی مشابه نوشت ولی برای برخی از پروژه ها که در آینده برای شما توضیح می دهیم حتما نیاز به SFC خواهیم داشت.

تصویر7_زبان های رایج
تصویر7_زبان های رایج
توسط محمد در تاریخ 27 بهمن 1397